Samenwerkingsverband primair onderwijs
Nieuwsbrief
maart 2026
Inleiding
Beste collega’s,
Vlot na de nieuwsbrief van januari opnieuw een nieuwsbrief vanuit het SWV. In deze nieuwsbrief vragen wij (opnieuw) aandacht voor een aantal onderwerpen en zijn er ook nieuwe onderwerpen.
We vragen aandacht voor de implementatie van de TLV-route. Mooi om te zien dat de TLV-route gevonden wordt en dat de kwaliteitsimpuls werkt. Tegelijkertijd beseffen we dat voor een heel aantal scholen de nieuwe route pas gaat leven op het moment dat er een TLV aanvraag is. Belangrijk voor de basisscholen om zich te realiseren dat vanaf volgend cursusjaar alle aanvragen voor TLV’s via de basisscholen gaan verlopen. Nu is het nog zo dat een leerlingen vanuit bijvoorbeeld de Schutse een TLV krijgen die aangevraagd wordt vanuit het gespecialiseerd onderwijs. In de nieuwsbrief gaan we hier verder op in.
In het Ondersteuningsplan hebben we met elkaar de afspraak gemaakt dat er binnen iedere gemeente een lokaal expertise team gaat functioneren. Deze is ook verbonden aan de TLV procedure. In de nieuwsbrief opnieuw informatie waar een expertiseteam aan heeft te voldoen.
In deze nieuwsbrief ook aandacht voor het vervolg van HBvanOns. Naast de 0-meting aandacht voor een vacature voor een beleidsmedewerker met HB-expertise.
Veel leesplezier! Hartelijke groet namens,
Wilfred de Vries
TLV route; stand van zaken
In deze nieuwsbrief lees je een aantal belangrijke punten rond de recent ingevoerde TLV‑route. Met regelmaat krijgen wij vragen binnen over het OPP. Een OPP in het primair onderwijs is verplicht voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben boven de basisondersteuning. Alle informatie over zowel basisondersteuning als extra ondersteuning moet vanaf 1 augustus 2025 in de schoolgids worden opgenomen. Het OPP moet vervolgens de verwachte uitstroombestemming, de onderbouwing daarvan met belemmerende en bevorderende factoren, de te bieden ondersteuning en begeleiding en eventuele afwijkingen van het reguliere onderwijsprogramma bevatten. Daarnaast moeten ouders actief worden betrokken bij het opstellen, bijstellen en evalueren van het (handelingsdeel van het) OPP en moeten afspraken over hun rol en bijdrage in de ondersteuning helder worden vastgelegd. Ook moet vanaf 1 augustus 2025 worden beschreven hoe de mening van de leerling is meegenomen (hoorrecht), moet het OPP minimaal jaarlijks met ouders en leerling worden geëvalueerd en zijn scholen verplicht de begin- en einddatum van het OPP te registreren in het ROD.
Om een TLV-aanvraag volledig te kunnen beoordelen (dit geldt voor nieuwe aanvragen, maar ook voor verlengingsaanvragen), moet het dossier bij indienen bij Zeeluwe in ieder geval de volgende onderdelen bevatten:
1. OPP (ontwikkelingsperspectiefplan)
- Actueel, minimaal 6 maanden oud en recent geëvalueerd.
- Relevante diagnostiek niet ouder dan 4 jaar.
- Proces en afwegingen duidelijk beschreven.
- Handelingsgericht werken aantoonbaar uitgevoerd.
- Extra ondersteuning en inzet van deskundigen in beeld én geëvalueerd.
- Integraal beeld van onderwijs- en zorgbehoeften.
- Inbreng van ouders op handelingsdeel, ondertekening en
- Inbreng van de leerling duidelijk opgenomen (hoorrecht vanaf 4 jaar).
2. Ouderbetrokkenheid
- Ouders vroegtijdig betrokken.
- Schriftelijke zienswijze ouders toegevoegd.
- Bij verschil van inzicht: zienswijzegesprek door TLC, verslag toegevoegd aan dossier.
3. Lokale setting
- Onderzoek naar alternatieven binnen regulier onderwijs en bespreking in de lokale setting heeft plaatsgevonden.
- Onderbouwing in TOMMY waarom regulier niet passend is.
- Motivering welke school voor gespecialiseerd onderwijs het meest passend wordt geacht.
4. Ondertekening
- Aanvraag ondertekend door bestuurder of gemandateerde directeur.
Deadline TLV aanvragen
Voor verlengingsaanvragen hanteren wij een deadline van 1 maart 2026. Veel van deze aanvragen zijn al binnen. Nieuwe TLV‑aanvragen kunnen worden ingediend tot 1 april 2026; volledig ingediende aanvragen vóór deze datum worden gegarandeerd vóór de zomervakantie beoordeeld. Aanvragen die na 1 maart (verlengingen) of 1 april (nieuwe aanvragen) binnenkomen, worden ook behandeld, maar hiervoor kunnen wij geen besluitgarantie geven vóór de zomervakantie.
Status en termijnen TLV
De status van een aanvraag is altijd te volgen in Tommy. Regelmatig komen er vragen binnen over de voortgang van een dossier of verzoeken om een dossier met spoed op te pakken. We begrijpen heel goed dat elke aanvraag belangrijk en urgent voelt voor degene die hem indient. Tegelijk kunnen we helaas niet ingaan op verzoeken om individuele dossiers te versnellen, omdat we ieder dossier gelijk willen behandelen.
Binnen iedere gemeente worden alle kinderen gezien
Binnen het SWV hebben we afspraken gemaakt over de herziening van de TLV route. Uitgangspunt daarbij is dat er lokaal (per gemeente) wordt nagedacht over een passende plek voor een leerling en er ook lokaal de inhoudelijke en financiële verantwoordelijkheid ligt voor alle leerlingen binnen de gemeente. De aanpassing van de TLV route was nodig omdat we niet voldeden aan wettelijke eisen rondom onafhankelijkheid en inhoudelijke beoordeling van de aanvragen. Daarvoor hadden wij al geconstateerd dat er meer zaken waren die niet in overeenstemming waren met de visie die we als SWV hebben beschreven. Wat zien we terug als we kijken naar de onderinstroom van leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs. Hiervoor hebben we gekeken naar dossiers, gesprekken met het ouder- en jeugdsteunpunt, het TLV proces en hebben we gesprekken gevoerd met MKD’s, leerplicht en CJG.
Wat zien we?
- De route naar het gespecialiseerd onderwijs ligt vaak al vroeg vast. We zien dat veel kinderen al tijdens de voorschoolse periode aangemerkt worden als ‘niet passend’ voor het regulier onderwijs. De keuze voor SO en SBO wordt gemaakt zonder dat er een verkenning heeft plaatsgevonden binnen het regulier onderwijs. De onderbouwing is meestal gebaseerd op observaties en professionele inschattingen. Soms vanuit observaties vanuit het SO, maar zelden vanuit een gezamenlijke afweging met het primair onderwijs. Gevolg hiervan is dat kinderen naar het speciaal onderwijs gaan zonder dat de overweging regulier onderwijs heeft plaatsgevonden.
- Er ontbreekt samenhang in de regio tussen de verschillende partners. De samenwerking tussen de voorschool, gemeenten en jeugdhulp is versnipperd. Ondanks alle goede intenties zien we dat er weinig structurele afspraken en gezamenlijke procedures zijn. Het SWV heeft geen regierol bij deze overgang en ook bij het verlenen van vrijstellingen is het onderwijs/swv beperkt betrokken. Het gevolg is dat de overgang van voorschool naar onderwijs een geluksfactor meedraagt. Het maakt uit in welke gemeente je wieg staat en welke professional aan je verbonden is.
- In de dossiers zien we (ook bij TLV aanvragen vanuit het primair onderwijs) taal die aandacht vraagt voor beperkingen. Er wordt in de observaties gesproken over wat een kind nog niet kan (is nog erg jong; is gevoelig voor prikkels, heeft een op een begeleiding nodig, is niet zindelijk enz.) Er wordt geredeneerd vanuit de setting waar het kind nu zit (kleine setting met veel begeleiding). De conclusie is dan dat het kind gebaat is bij een kleine gespecialiseerde onderwijssetting, terwijl de mogelijkheden van het regulier onderwijs nauwelijks worden verkend.
- Ouders worden in deze manier van denken meegenomen. Als het primair onderwijs via broertje of zusje al in beeld is, dan wordt ook vandaaruit vaker in problemen gedacht in plaats van kansen. Slechts een klein deel van de ouders is in staat om hier afstand van te nemen en zij melden hun kind wel aan binnen het regulier onderwijs.
- Er wordt geshopt en geweigerd bij de deur. Ouders die hun kind met extra ondersteuningsbehoefte regulier proberen aan te melden worden met regelmaat naar een andere school verwezen zonder dat er onderzoek heeft plaats gevonden naar de mogelijkheden. Resultaat daarvan is o.a. dat kinderen thuis komen te zitten of een plek vinden op een zorgboerderij.
Met elkaar hebben we hierin iets te doen. Binnen het OP hebben we hierover (samenvattend) vastgesteld: ‘Het gezamenlijke streven is om leerlingen in al hun verscheidenheid samen te laten opgroeien en dat alle leerlingen met of zonder extra ondersteuningsbehoeften samen spelen en leren in dezelfde groep. Daarnaast willen we dat kinderen en hun ouders dichtbij huis een school kunnen kiezen die bij hen past. Kansengelijkheid is daarbij het uitgangspunt. (pagina 37, 38 en 39 OP Zeeluwe). Daar zijn de ondersteuningsmiddelen die de besturen ontvangen ook voor bedoeld.
Om bovenstaande te realiseren is het nodig dat wij op verschillende niveaus stappen zetten:
- Niveau SWV
- Wij nemen een actieve rol als het gaat om de TLV-route. TLV’s kunnen alleen aangevraagd worden door een basisschool. Dat betekent dat scholen bij iedere aanmelding (mondeling of schriftelijk) een warmhartig gesprek voeren met ouders en op zoek gaan naar de ondersteuningsbehoefte. De beschreven ondersteuningsbehoefte vergelijken met het School Ondersteuning Profiel (SOP) van de school en waar nodig het Lokale Expertise Team vragen of er een andere school binnen de gemeente is die de leerling kan bieden wat het nodig heeft. Mocht dat niet zo zijn dan vraagt de eerste school in overleg met het Expertise team een TLV aan.
- Wij brengen de data over instroom, doorstroom en uitstroom en TLV’s structureel in beeld en zorgen ervoor dat binnen drie jaar de hoogte van de ondersteuningsmiddelen in voor alle (Zeeluwe) scholen in een gemeente bepaald wordt op grond van de deelname percentage speciaal onderwijs. Daarmee ontstaat er ook meer financiële ruimte om inclusief onderwijs te realiseren.
- Wij zorgen voor een heldere routekaart en geven voorlichting aan scholen, gemeenten, CJG en MKD en kinderopvang.
- Niveau scholen, schoolbesturen lokale tafels.
- Focus op de pedagogische kracht om zo te ontdekken wat de school kan doen om het kind mee te laten doen in de lokale setting.
- Zorg ervoor dat het onderwijs past bij de leerling populatie. Formuleer het schoolondersteuningsprofiel en ga daarover in gesprek om daarmee een zo dekkend mogelijk netwerk te realiseren.
- Organiseer per lokale tafel een Expertise (of Inclusieteam) die voldoende zicht heeft op het netwerk en de mogelijkheden van het gespecialiseerd onderwijs en ook het adres is als er sprake is van terugplaatsing,
- Neem het regulier onderwijs als uitgangspunt voor alle leerlingen en onderzoek per lokale tafel de mogelijkheden voor proef- en flexibele plaatsingen en brede instroomgroepen.
- Deel en leer rondom succesvolle voorbeelden.
- Betrek ouders actief bij het onderzoeken van mogelijkheden.
- Wees reëel: in bepaalde gevallen is een TLV aanvraag nodig voor een passende plek in het gespecialiseerde onderwijs.
Landelijk meldpunt discriminatie
Er is een nieuw landelijk meldpunt voor discriminatie voor kinderen en jongeren. Op discriminatie.nl/jeugd/ kunnen kinderen via de telefoon of een internetformulier hun ervaringen met discriminatie delen, vragen stellen en ondersteuning krijgen. Het meldpunt is er gekomen naar aanleiding van onderzoek van de Kinderombudsman. Daaruit kwam naar voren dat kinderen behoefte hebben aan een toegankelijke plek waar zij ervaringen met racisme of discriminatie kunnen melden.
De meldingen worden afzonderlijk vastgelegd. Zo komt er een landelijk en structureel overzicht van discriminatie onder jongeren tot stand, wat kan bijdragen aan het ontwikkelen van gerichter beleid. We weten dat discriminatie een ingrijpende negatieve impact kan hebben op kinderen. Het kan leiden tot gevoelens van verdriet, frustratie en woede, en ook hun gedrag beïnvloeden. Niet ieder kind gaat daar op dezelfde manier mee om: bij de één uit het zich naar buiten toe, terwijl de ander zich juist meer in zichzelf terugtrekt.
Dat discriminatie kinderen schaadt, blijkt ook uit recent onderzoek van het Kennisplatform Inclusief Samenleven. Sommige jongeren ervaren dagelijks discriminatie. Dat gaat ten koste van hun welzijn, eigenwaarde en toekomstperspectief, zo blijkt uit het onderzoek. Voor veel kinderen/jeugdigen kan het spannend zijn om daadwerkelijk contact op te nemen met zo’n meldpunt, omdat zij het moeilijk vinden om hun verhaal te delen. Juist daarom is het essentieel om als volwassenen met elkaar in gesprek te gaan over wat kinderen nodig hebben om die stap wél te kunnen zetten.
Nieuwkomersonderwijs
Hoe zorgen we ervoor dat nieuwkomersleerlingen zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen, ook wanneer zij van school wisselen? Die vraag stond centraal in het recente onderzoek Een soepele schoolloopbaan voor nieuwkomers. Het onderzoek is uitgevoerd door SEO, in opdracht van het ministerie van OC&W, om beter zicht te krijgen op knelpunten in het volgen van de ontwikkeling van nieuwkomers én in de gegevensoverdracht tussen scholen.
Meer lezen? Ga naar https://www.lowan.nl/po/nieuws/soepele-schoolloopbaan/
HB van ONS; stand van zaken
Het project komt meer en meer in de uitvoeringsfase. De nulmeting staat voor de deur, het scholingsaanbod is nagenoeg afgerond, het concept-canvas is door de 6 februarigroep besproken.
Voor het afnemen van de nulmeting zijn instructiefilmpjes gemaakt. De bedoeling is dat één persoon vanuit de lokale tafel de 0-meting op de scholen gaat afnemen. In nauw overleg met de lokale tafel zijn mensen gevraagd om dit te gaan verzorgen. Zeeluwe faciliteert dit overigens. Het streven is dat op 22 mei a.s. de nulmetingen zijn afgenomen. Daarna worden de opbrengsten centraal verwerkt.
De vacature voor BeleidsAdviseur HB Expert is opengesteld De uiterste sollicitatiedatum is 13 maart a.s. De selectiegesprekken zullen op 24 maart en eventueel 2 april gehouden worden.
Besturen zijn gevraagd om per school een HB-meldpunt te organiseren; ook hieraan wordt gewerkt. Kortom, na een voorbereiding van twee jaar, komt HB van ONS nu echt in een volgende fase.
Documentatie:
- Wij ontwikkelden de ‘adviesbrochure Basis en Extra Ondersteuning in het primair onderwijs’ ofwel SOP, schoolondersteuningsprofiel. In deze brochure is veel te lezen over de aspecten van de basisondersteuning, afspraken over ondersteuningsvragen, aspecten van extra ondersteuning, samenwerking met specialisten, etc. De adviesbrochure is te vinden op de website van Zeeluwe, onder het kopje ‘scholen’ en hier.
- Vacature Beleidsadviseur HB Expert
- Vacatures 2 leden RvT
- Conferentie “Naar inclusiever onderwijs”; www.informatiepunt-inclusiefonderwijs.nl/conferentie-3-juni-2026
Podcast tip
Onderwijskansen van het Nationaal Regio orgaan Onderwijsonderzoek
Deze podcasts is er voor schoolbesturen, schoolleiders, intern begeleiders en leerkrachten en biedt hen kennis uit onderzoek om onderwijsachterstanden aan te pakken.
Boeken tip
Tricky tijden: laat je niet gek maken – van Jitske Kramer
In Tricky Tijden ontrafelt Jitske Kramer op meeslepende wijze de menselijke patronen van ingrijpende veranderingen. Haar boek geeft duiding en leest als een avonturenverhaal, vol kansen, gevaren en verleidingen in deze onrustige tussenfase van transformaties.
Met inspirerende inzichten uit de antropologie en diverse culturen. Jitske doet een dringende oproep tot begrip, actie en moedig leiderschap om samen dwars door de turbulentie van transities te gaan. Het einde is nog niet in zicht; we zijn verdwaald, maar zeker niet verloren.
Blijf op de hoogte!
In onze nieuwsbrief vindt u het laatste nieuws over Zeeluwe en passend onderwijs.