Samenwerkingsverband primair onderwijs
Nieuwsbrief
mei 2026
Inleiding
Beste collega’s,
“Kijk door de ogen van het kind: welke taal heeft het nodig?” Een van de eerste regels in ons Ondersteuningsplan 2024-2028 en als er een ding is waar dat ons bij helpt om inclusie mogelijk te maken. In het artikel uit het magazine Onzejeugd.nu (jaargang 12, nummer 04-2026 ) gaat Corina Doodewaard daarop in.
Veel leesplezier met onze nieuwsbrief! Hartelijke groet namens,
Wilfred de Vries
Residentiële plaatsing
In sommige situaties is de ondersteuningsvraag van een leerling zo intensief en complex dat deze niet langer kan worden gerealiseerd binnen de thuissituatie en het reguliere of gespecialiseerde onderwijs. In die gevallen kan een residentiële plaatsing noodzakelijk zijn. Hierbij verblijft een leerling tijdelijk of langdurig in een residentiële voorziening, zoals een jeugdzorginstelling, orthopedagogisch centrum, klinisch revalidatiecentrum of behandelgroep, waar wonen, zorg of behandeling en opvoeding worden gecombineerd. Het onderwijs wordt daarbij veelal geheel of gedeeltelijk verzorgd binnen de voorziening zelf of in nauwe samenwerking met een onderwijsinstelling.
Een residentiële plaatsing is altijd gericht op stabilisatie en/of behandeling van de leerling, het creëren van voorwaarden voor ontwikkeling en, waar mogelijk, het toewerken naar terugkeer naar onderwijs dichter bij huis. Tijdens de plaatsing blijft de leerling onder de onderwijsondersteuningsplicht vallen en wordt passend onderwijs georganiseerd. Dit kan plaatsvinden via een so‑school, een onderwijsvoorziening die verbonden is aan de residentiële instelling of een combinatie daarvan.
Wanneer een leerling (tijdelijk) residentieel wordt geplaatst en ingeschreven blijft op de oorspronkelijke school, blijft de zorgplicht formeel bij die school liggen, ook als het onderwijs tijdelijk op een andere locatie wordt verzorgd. Bij een residentiële plaatsing krijgt de zorgplicht een andere invulling en wordt het in de praktijk anders georganiseerd. Het schoolbestuur waar de leerling staat ingeschreven blijft verantwoordelijk voor het realiseren van een passende onderwijsplek. In veel gevallen wordt het onderwijs (tijdelijk) verzorgd door een so‑school die verbonden is aan de residentiële instelling. Van de school wordt dan ook verwacht dat zij betrokken blijft bij het onderwijsproces van de leerling, actief samenwerkt met ouders, de residentiële voorziening en het samenwerkingsverband, meedenkt over terugkeer en het vervolgperspectief en relevante informatie deelt binnen de kaders van de privacywetgeving.
Voor de residentiële instelling zelf ontstaat geen zorgplicht, omdat zij geen schoolbestuur is. De aan de instelling verbonden so‑school neemt na inschrijving de uitvoering van het onderwijs op zich. Voor deze inschrijving is gedurende de residentiële plaatsing geen toelaatbaarheidsverklaring nodig. Afhankelijk van de duur van de plaatsing verloopt de onderwijsbekostiging via het reguliere onderwijsstelsel of bij een tijdelijke residentiële plaatsing kan de leerling ingeschreven blijven op de oorspronkelijke school en dienen hierover afspraken worden gemaakt over de inzet van middelen. De kosten voor verblijf en behandeling vallen buiten het onderwijsbudget en worden (doorgaans) vanuit de Jeugdwet bekostigd. In alle situaties is het van belang dat afspraken over de organisatie van het onderwijs, de verantwoordelijkheden en de bekostiging zorgvuldig en schriftelijk worden vastgelegd tussen de betrokken scholen.
Een residentiële plaatsing is een ingrijpende maatregel voor leerlingen en hun gezinnen. Het samenwerkingsverband hecht daarom grote waarde aan zorgvuldige besluitvorming, goede afstemming tussen alle betrokken partijen en een helder onderwijs- en ontwikkelperspectief voor iedere leerling. Vanuit het samenwerkingsverband worden de beleidsadviseurs vanuit de verschillende gemeenten, indien nodig, graag vroegtijdig betrokken en zijn zij ook beschikbaar voor eventuele vragen.
Meer informatie over residentiële plaatsing en de bekostiging is te vinden in deze notitie.
Good practice: een symbioseplaatsing
In onze rubriek good practice delen we voorbeelden van samenwerkingen binnen SWV Zeeluwe waarin scholen en partners gezamenlijk zoeken naar wat een kind nodig heeft om zich zo goed mogelijk te kunnen ontwikkelen. Deze keer lichten we een symbioseplaatsing toe, ontstaan vanuit de samenwerking tussen Onderwijscentrum de Twijn en de Koningin Julianaschool in Ermelo.
Wanneer de ondersteuningsbehoefte van een kind het aanbod van het regulier onderwijs overstijgt, kan gespecialiseerd onderwijs nodig zijn. Tegelijkertijd roept dit de vraag op hoe kinderen, ondanks een overstap naar een andere onderwijssetting, verbonden kunnen blijven met hun vertrouwde omgeving. Niet alleen vanuit praktisch oogpunt, maar ook omdat relaties, herkenning en continuïteit belangrijke voorwaarden zijn voor ontwikkeling en welbevinden.
Onderwijscentrum De Twijn biedt gespecialiseerd onderwijs aan kinderen met een medisch lichamelijke beperking die niet het volledige onderwijsaanbod binnen een reguliere school kunnen volgen. In sommige situaties wordt daarbij bewust verder gekeken dan een volledige overstap naar een school buiten de woonplaats. De centrale vraag is dan: hoe kunnen we recht doen aan de ondersteuningsbehoeften van het kind én tegelijkertijd aansluiting houden bij de vertrouwde sociale omgeving?
Een mogelijke uitwerking daarvan is de symbioseplaatsing. Bij deze constructie volgt een kind een deel van het onderwijs in het gespecialiseerd onderwijs, waar expertise en ondersteuning beschikbaar zijn, en daarnaast structureel onderwijs op de school van herkomst of een andere reguliere school in de eigen omgeving. Deze combinatie maakt het mogelijk om onderwijsbehoeften zorgvuldig te bedienen, terwijl een kind zichtbaar en betrokken blijft binnen de eigen wijk en schoolgemeenschap.
Ambulant begeleider van De Twijn, Stephanie de Groot, ging hierover in gesprek met de moeder van Jayden. Jayden volgde tot en met groep 5 onderwijs op de Koningin Julianaschool in Ermelo en zit sinds groep 6 op De Twijn. Binnen de symbioseplaatsing draait hij op woensdagen mee met zijn voormalige klas op de Koningin Julianaschool.
De symbioseplaatsing zorgt ervoor dat Jayden zichtbaar en betrokken blijft in zijn eigen omgeving. Hij wordt iedere woensdag welkom geheten in de klas binnen zijn woonplaats en neemt deel aan gezamenlijke activiteiten. Hierdoor blijven vriendschappen intact en ervaart hij continuïteit. Zijn moeder verwoordt dit treffend: ‘’Jayden blijft letterlijk in beeld!’’
De totstandkoming van deze constructie vroeg om afstemming en vertrouwen. Toen duidelijk werd dat Jayden in groep 6 naar De Twijn zou gaan, werd de mogelijkheid van een symbioseplaatsing verkend. Hoewel er bij de start vragen waren over praktische en organisatorische zaken, zoals verantwoordelijkheden en afstemming tussen beide scholen, bleek dat deze goed oplosbaar waren. Door heldere afspraken, korte lijnen en bereidheid om samen te zoeken, werden de ideeën concreet.
Voor Jayden betekent dit dat hij geen afscheid hoefde te nemen van zijn klas en sociale netwerk. Hij neemt deel aan activiteiten op beide scholen, waaronder ook de afsluitende groep 8 activiteiten. Het wisselen tussen scholen ervaart hij niet als belastend; het versterkt juist zijn gevoel van verbondenheid en zijn sociale ontwikkeling. Hij voelt zich op beide plekken gezien en gesteund.
Vanuit de Koningin Julianaschool speelt daarbij een duidelijke visie een rol: waar mogelijk moet onderwijs dichtbij huis plaatsvinden. Ook als een school niet volledig kan voorzien in de onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van een kind, kan verbinding met de vertrouwde groep van grote waarde zijn. Jayden hoort nog steeds bij de klas, en dat is niet alleen zichtbaar goed voor hem, maar ook voor de groep als geheel.
De samenwerking vraagt in de praktijk om structuur en heldere communicatie. Door duidelijke afspraken en afgestemde werkwijzen blijft de uitvoering haalbaar voor leerkrachten en sluit Jayden goed aan in de groep. Terugkijkend ervaren beide scholen deze gezamenlijke verantwoordelijkheid als een kracht: het laat zien dat maatwerk mogelijk is wanneer partners bereid zijn om over grenzen van systemen heen te kijken.
Deze symbioseplaatsing laat zien dat gespecialiseerd onderwijs en onderwijs in de eigen omgeving elkaar niet hoeven uit te sluiten. Juist in de samenwerking ontstaat ruimte om kinderen te bieden wat bij hen past, met oog voor ontwikkeling, welzijn en verbondenheid.
Met dank aan Jayden en zijn ouders, en aan de Koningin Julianaschool en Onderwijscentrum De Twijn, die hun ervaringen vanuit de praktijk wilden delen. Verhalen zoals deze doen ertoe. Ze laten zien wat er mogelijk wordt wanneer we blijven kijken naar wat een kind nodig heeft en wanneer professionals en ouders elkaar vinden in een gezamenlijk doel: kinderen een plek bieden waar zij zich gezien, gesteund en verbonden voelen.
Tweede Kamer stemt voor Wet terugdringen schoolverzuim (07-04-2026)
De Tweede Kamer heeft ingestemd met de Wet terugdringen schoolverzuim. Met de 137 stemmen van de 150 voor is de wet aangenomen die ervoor moet zorgen dat er minder leerlingen langdurig thuiszitten. Scholen worden verplicht het verzuim van leerlingen nauwkeuriger te registreren.
De coalitiepartijen en het merendeel van de oppositie stemden voor. Alleen de SP, SGP en Forum voor Democratie stemden tegen. Wanneer de wet precies ingaat, hangt nog af van de behandeling in de Eerste Kamer.
Via een voorstel van Tweede Kamerlid Don Ceder (CU) is aan de wet toegevoegd dat scholen in hun verzuimbeleid moeten opnemen hoe zij langdurig schoolverzuim en schooluitval proberen te voorkomen. Hiermee moet de focus verschuiven van verzuim naar aanwezigheid.
De PO-Raad ondersteunt de wet, maar benadrukt dat betere registratie op zichzelf niet automatisch leidt tot minder verzuim of minder thuiszitters. In een brief aan de Tweede Kamer wezen wij op de noodzaak van een bredere, preventieve aanpak die ook oog heeft voor de achterliggende oorzaken van uitval.
Wel helpt een preciezere registratie om eerder zicht te krijgen op het verzuimgedrag van leerlingen en de aard van dat verzuim. Dat is belangrijk, omdat verzuim vaak een vroeg signaal is van onderliggende problemen. De praktijk laat zien dat verzuimgedrag een goede voorspeller is voor langdurige uitval.
Documentatie:
Podcast tip
“Didactiek en pedagogiek” van Tjipcast
Wekelijkse verdieping met experts over didactiek, pedagogiek en wetenschappelijke publicaties.
Boeken tip
Nieuwkomers in het basisonderwijs – van Saskia Sijm
Nieuwkomers in het basisonderwijs van Saskia Sijm (2026). Een praktisch boek voor iedereen die werkt met kinderen die nieuw zijn in Nederland. Gebaseerd op jarenlange ervaring als leraar en kwaliteitscoordinator in het nieuwkomersonderwijs, deelt zij inzichten, voorbeelden en handreikingen voor de dagelijkse lespraktijk.
Ze gaat in op uiteenlopende onderwerpen, zoals didactisch aanbod, woordenschatonderwijs, klassenmanagement, traumasensitief handelen, oudercontact en meer.
Blijf op de hoogte!
In onze nieuwsbrief vindt u het laatste nieuws over Zeeluwe en passend onderwijs.